Biện pháp thi hành Luật Năng lượng Nguyên tử Việt Nam chính thức áp dụng từ 1/1/2026

Từ ngày 1/1/2026, Nghị định số 331/2025/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Năng lượng Nguyên tử về phát triển và ứng dụng năng lượng nguyên tử. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện khung pháp lý, tạo nền tảng vững chắc cho việc phát triển điện hạt nhân, ứng dụng công nghệ hạt nhân và bảo đảm an toàn, an ninh quốc gia trong lĩnh vực đặc thù này.

Nhà nước bảo đảm kinh phí và phát triển hạ tầng khoa học công nghệ hạt nhân

Xây dựng hệ thống hạ tầng khoa học công nghệ đồng bộ, dài hạn

Theo Nghị định 331/2025/NĐ-CP, Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong việc bảo đảm kinh phí cho xây dựng, phát triển và duy trì cơ sở hạ tầng khoa học, công nghệ hạt nhân. Đồng thời, Chính phủ khuyến khích huy động các nguồn vốn hợp pháp khác để đầu tư theo lộ trình dài hạn, phù hợp với tiến độ phát triển điện hạt nhân tại Việt Nam.

Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi) sẽ tạo hành lang pháp lý cho việc phát triển điện hạt nhân tại Việt Nam.

Hệ thống hạ tầng trọng điểm bao gồm phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia về khoa học và công nghệ hạt nhân, cơ sở thiết kế và chế tạo thiết bị bức xạ, thiết bị hạt nhân, trung tâm thử nghiệm công nghệ bức xạ, cùng các phòng thử nghiệm an toàn bức xạ và hạt nhân. Bên cạnh đó là hệ thống phần mềm tính toán chuyên dụng, cơ sở dữ liệu an toàn và hệ thống giám sát, điều phối ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân.

Nền tảng kỹ thuật phục vụ phát triển điện hạt nhân bền vững

Việc đầu tư đồng bộ vào hạ tầng khoa học công nghệ không chỉ phục vụ nghiên cứu mà còn tạo nền móng kỹ thuật cho các dự án điện hạt nhân trong tương lai. Đây là yếu tố then chốt giúp Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ, giảm phụ thuộc vào bên ngoài và bảo đảm an toàn ở mức cao nhất.

Thúc đẩy chuyển giao công nghệ và ưu tiên hàng hóa nội địa

Chuyển giao công nghệ tiên tiến, công nghệ cao và thân thiện môi trường

Nghị định khuyến khích tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử hợp tác, tiếp nhận chuyển giao công nghệ từ các đối tác trong và ngoài nước. Những nhà đầu tư cam kết chuyển giao công nghệ thuộc danh mục công nghệ cao hoặc công nghệ khuyến khích chuyển giao sẽ được hưởng ưu đãi trong lựa chọn nhà đầu tư theo quy định pháp luật về đấu thầu.

Chính sách này thể hiện rõ định hướng tiếp cận công nghệ tiên tiến, đồng thời gắn phát triển năng lượng nguyên tử với mục tiêu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Đẩy mạnh việc triển khai thi hành Luật Năng lượng nguyên tử, bảo đảm thống nhất, hiệu quả.

Ưu đãi hàng hóa năng lượng nguyên tử có xuất xứ Việt Nam

Nhà nước đặc biệt khuyến khích nội địa hóa, làm chủ công nghệ trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử. Các hoạt động nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, thử nghiệm và sản xuất thiết bị bức xạ, thiết bị hạt nhân, thiết bị ghi đo bức xạ trong nước được ưu tiên hỗ trợ về khoa học công nghệ và chính sách thuế.

Hàng hóa trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử có xuất xứ Việt Nam, đáp ứng yêu cầu hồ sơ mời thầu, sẽ được hưởng ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu. Đây là động lực quan trọng để nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước và từng bước tham gia sâu vào chuỗi giá trị công nghệ hạt nhân.

Máy đo phóng xạ Medcom Inspector Alert V2

Chính sách phát triển nguồn nhân lực năng lượng nguyên tử

Bộ Giáo dục và Đào tạo chịu trách nhiệm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng dạy và nghiên cứu, xây dựng chuẩn chương trình đào tạo phù hợp với thông lệ quốc tế. Trong khi đó, Bộ Khoa học và Công nghệ tập trung phát triển nguồn nhân lực quản lý nhà nước, nghiên cứu và hỗ trợ kỹ thuật, đặc biệt ưu tiên nhân lực phục vụ phát triển điện hạt nhân.

Nghị định cũng quy định rõ chính sách luân chuyển, biệt phái và cử nhân lực đi đào tạo, nghiên cứu trong và ngoài nước, bảo đảm đầy đủ quyền lợi về lương, phụ cấp và chế độ bảo hiểm. Người làm việc trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử còn được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề nghiệp, phụ cấp độc hại nguy hiểm với mức tối đa lên tới 70% lương theo ngạch, bậc.

Máy đo phóng xạ Medcom RADALERT 100X

Đáng chú ý, sinh viên tốt nghiệp loại giỏi trở lên các chuyên ngành liên quan đến năng lượng nguyên tử được ưu tiên tuyển dụng thông qua hình thức xét tuyển, góp phần thu hút và phát triển đội ngũ nhân lực trẻ, chất lượng cao cho ngành.

Ý nghĩa và tác động của Nghị định 331/2025/NĐ-CP

Việc ban hành và triển khai Nghị định 331/2025/NĐ-CP không chỉ hoàn thiện khung pháp lý cho Luật Năng lượng Nguyên tử mà còn thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc phát triển năng lượng hạt nhân một cách an toàn, bền vững và có kiểm soát. Nghị định tạo nền tảng cho đầu tư hạ tầng, làm chủ công nghệ, phát triển nhân lực và thúc đẩy doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào lĩnh vực công nghệ cao, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn.